Γράφει η κα. Κ. Μπέλλα

Δασκάλα χορού, χορογράφος


Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

  Ξεκινώντας από το δεδομένο οτι το σώμα μας είναι το βασικό όργανο δράσης και μέσο ανάπτυξης και αντίληψης,  μπορούμε να κατανοήσουμε πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η γνωριμία με το σώμα και τις δυνατότητές του στην παιδική ηλικία. Η καλλιέργεια κινητικών δεξιοτήτων μέσα από ένα μάθημα ψυχοκίνησης , χορού ή κινητικού παιχνιδιού προϋποθέτει οτι το άτομο-παιδί αντιμετωπίζεται σαν ολότητα. Το μάθημα δημιουργεί τις συνθήκες όπου τόσο το πνεύμα όσο και το σώμα βρίσκονται σε εγρήγορση και συνδημιουργούν, αντιβαίνοντας στην δυϊστική εκπαιδευτική πρακτική παλαιότερων εποχών όπου το παιδί εκπαιδευόταν άλλοτε ως σώμα και άλλοτε ως πνεύμα. Ένα μάθημα προσχολικής κινησιολογίας περιλαμβάνει παιχνίδι, στόχους, ψυχαγωγικές συνεργασίες μεταξύ των παιδιών, ανάπτυξη της χωρικής αντίληψης, δημιουργικότητα και κυρίως καλλιέργεια της προσωπικής κινητικής και αντιληπτικής ταυτότητας του κάθε παιδιού. Η δυνατότητα έκφρασης μέσω του σώματος δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με το συναίσθημά  και την φαντασία τους , βοηθάει στην αίσθηση αυτοπεποίθησης, καλλιεργεί τον ρυθμό, εκτονώνει την ενέργειά τους με τρόπο δημιουργικό και πνεύμα συνεργασίας.

  Στα προνήπια το μάθημα περιλαμβάνει μια σειρά δραστηριοτήτων που ξεκινούν με απλές εντολές που κάνουν σαφή την χρήση των μελών, την αξιοποίηση του χώρου και τις έννοιες έναρξης και λήξης. Π.χ. Περπατάμε σε όλο το δωμάτιο για όσο διαρκεί η μουσική. Όταν αυτή σταματήσει θα πρέπει να μείνουμε ακίνητοι όπου κι αν είμαστε, να σηκωθούμε στις μύτες των ποδιών μας ή να καθήσουμε στο πάτωμα. Στην ηλικία αυτή η χρήση αντικειμένων όπως μια μικρή μπάλα , ένας κύβος, ένα παιχνιδάκι ή μια παιδική καρέκλα μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να φθάσουν πιο γρήγορα στην επίτευξη κάποιου κινητικού στόχου γι΄αυτό και συχνά χρησιμοποιούνται. Έννοιες όπως γρήγορα- αργά, ψηλά-χαμηλά, δίπλα, από κάτω , από πάνω, μαζί με κάποιον, αντίθετα από κάποιον κ.τ.λ. αρχίζουν να γίνονται αντιληπτές και να βιώνονται σωματικά. Οι κινητικές ασκήσεις γίνονται σε μικρές ομάδες ή ζευγάρια γιατί μέσα από την συνεργασία τα παιδιά βιώνουν καλύτερα και με αίσθημα ασφάλειας την κάθε κίνηση ενώ βοηθούν και εμπνέουν το ένα το άλλο.

  Στα νήπια , ωστόσο, οι κινητικές δεξιότητες αναπτύσσονται σε μεγαλύτερο βάθος καθώς τα παιδιά είναι σιγά σιγά σε θέση να αναγνωρίσουν ποιότητες της κίνησης και να χρησιμοποιούν τα άκρα τους με μεγαλύτερη δύναμη και έλεγχο. Οι εντολές γίνονται σταδιακά λίγο πιο σύνθετες καθώς το παιδί μπορεί να ακολουθήσει μια σειρά αλλεπάλληλων στόχων σε μια πορεία μεγαλύτερης διάρκειας π.χ Μέχρι την μέση της αίθουσας κινούμαστε αργά ενώ από την μέση και ύστερα κάνουμε γρήγορα πηδήματα. Στο τέρμα της αίθουσας φτιάχνω ένα σχήμα στο σώμα μου σαν άγαλμα. Μπορεί οι συνεργασίες να περιλαμβάνουν μεγαλύτερη δυνατότητα πρωτοβουλίας π.χ. Γίνομαι γλύπτης και βοηθώ το ζευγάρι μου να πάρει το σχήμα που έχω φαντασθεί. Λίγο δυσκολότερες έννοιες όπως ευθεία- καμπύλη- τεθλασμένη αρχίζουν να αποδίδονται σωματικά και κινητικά, ο ρυθμός γίνεται πιο ξεκάθαρος με διάρκειες και παύσεις  και ταυτόχρονα το παιδί καλείται να αυτοσχεδιάσει σε συνεργασία ή μόνο του προκειμένου μέσα σε μια κινητική ελευθερία να ανασύρει από την  μνήμη του ή ενστικτοδώς όσα έχει μάθει ή να εκφράσει την προσωπική του κινητική ταυτότητα, κάτι εξαιρετικά σημαντικό για την αυτοπεποίθηση και την καλλιέργεια μιας σφαιρικής ενδυνάμωσης του παιδιού. Το κινητικό μάθημα παροτρύνει τα παιδιά να αποτυπώσουν μέσω της κίνησής τους ιστορίες και ρόλους στα πλαίσια μιας διαθεματικότητας του νηπίου π.χ Την άνοιξη μπορεί να χορέψουν κρατώντας στεφάνια ή λουλούδια που ανταλλάσουν στην διάρκεια ενός μουσικού κομματιού. Η κίνηση είναι πέρα από ενδυνάμωση κυρίως επικοινωνία. Δίνει την δυνατότητα στο παιδί να εξωτερικεύσει τις σκέψεις του, τις δεξιότητές του και να συνδημιουργήσει με τα αλλα παιδιά. Το μαθαίνει σχεδόν αυτόματα τους κανόνες της συνεργασίας και της ανατροφοδότησης.